Sezon 2025/2026 FIRST LEGO League nosi nazwę UNEARTHED™ i zachęca nas do poszukiwania inspiracji w archeologii – w odkrywaniu śladów przeszłości, które mogą kształtować naszą przyszłość. Archeologia to nie tylko wykopaliska i starożytne artefakty. To także nowoczesne technologie, które pozwalają nam spojrzeć na historię w zupełnie nowy sposób.
Niedawno świat obiegła wiadomość o projekcie, w którym sztuczna inteligencja pomogła wskazać 67 potencjalnych stanowisk archeologicznych w Amazonii. Zespół badaczy „Black Bean”, zwycięzcy międzynarodowego konkursu „OpenAI to Z Challenge”, wykorzystał zaawansowane modele uczenia maszynowego, aby przeanalizować dane z obrazów satelitarnych Google Earth, cyfrowych modeli terenu NASA i czujników LiDAR.
Algorytmy porównały nieznane jeszcze obszary z już odkrytymi stanowiskami i wskazały miejsca, które mogą kryć tajemnice dawnych cywilizacji. Co ciekawe, większość z nich znajduje się w pobliżu źródeł wody – a to właśnie tam często rozwijały się społeczności w przeszłości.
Choć technologia daje ogromne możliwości, pojawia się także ważny wątek etyczny: jak łączyć odkrycia AI z wiedzą i prawami lokalnych społeczności? Archeologia to nie tylko nauka, ale także odpowiedzialność za dziedzictwo kulturowe. Dlatego eksperci podkreślają, że sztuczna inteligencja nigdy nie zastąpi pracy archeologów – może jednak stać się potężnym narzędziem wspierającym ich działania.
Inspiracja dla projektów FIRST LEGO League
Ten przykład świetnie pokazuje, jak innowacyjne technologie mogą pomagać w odkrywaniu przeszłości. Z jednej strony mamy tradycyjną archeologię, z drugiej – nowoczesne algorytmy i analizę danych satelitarnych. Takie połączenia to doskonała inspiracja dla drużyn FIRST LEGO League pracujących w sezonie UNEARTHED™.
Możecie zastanowić się:
- Jakie technologie mogą pomóc w poszukiwaniu, ochronie albo interpretowaniu dziedzictwa archeologicznego?
- Czy sztuczna inteligencja, drony lub roboty LEGO mogą mieć w tym zastosowanie?
- W jaki sposób połączyć naukę o przeszłości z rozwiązaniami przyszłości, które mogą służyć ludziom i środowisku?
Sezon UNEARTHED™ to okazja, by odkrywać nie tylko artefakty, ale także innowacje. Historia ludzkości kryje w sobie wskazówki, jak tworzyć lepszą przyszłość – a dzięki technologii mamy szansę odczytać je szybciej i dokładniej niż kiedykolwiek wcześniej.